Hövding airbag-fietshelmen: opkomst, ondergang en wat hierna komt

TL;DR;

• Hövding is een airbagkraag voor fietsers, uitgevonden in Zweden in 2005 en commercieel gelanceerd in 2011 als alternatief voor harde helmen.¹
• Labtests van onafhankelijke groepen (Folksam, Stanford en anderen) vonden consequent veel lagere hoofdversnellingen en letselrisico’s dan bij veel traditionele helmen in bepaalde impactsituaties.²
• Tegelijkertijd paste Hövding nooit netjes binnen bestaande helmnormen (zoals EN 1078), wat in landen als Australië en de VS tot juridische en regulatoire frictie leidde.³
• Eind 2023 vaardigde de Zweedse consumentenautoriteit een verkoopstop en terugroepactie uit voor Hövding 3, onder verwijzing naar een fabricagefout die de uitklapping kon verhinderen. De verkoop stortte in en Hövding Sverige AB vroeg in december 2023 faillissement aan.⁴
• In 2025 kocht de Oostenrijkse airbag-specialist iSi Group het merk en de patenten; een nieuwe Hövding 4 wordt ontwikkeld voor een geplande lancering in 2026, maar er zijn momenteel geen Hövding-producten op de retailmarkt (stand december 2025).⁵

1. Oorsprong: een “onzichtbare helm” uit een afstudeerproject

Hövding begon als een masterthesisproject van industrieel‑ontwerpstudenten Anna Haupt en Terese Alstin aan de Universiteit van Lund, Zweden, in 2005. Ze analyseerden versnellingsmeterdata van echte fietsongelukken en vergeleken die met typische rijbewegingen, en vroegen zich vervolgens af: kan een airbag alleen rond het hoofd van een fietser uitklappen wanneer die crashsignaturen optreden?¹

Het resultaat was een gewatteerde kraag die eruitziet als een sjaal wanneer hij inactief is. In de kraag:

• Versnellingsmeters en gyroscopen meten voortdurend de beweging van de rijder.
• Een algoritme, getraind op duizenden opnames van “normaal fietsen” en gesimuleerde crashes, speurt naar patronen die overeenkomen met een val of botsing.
• Als aan die voorwaarden is voldaan, blaast een gasgenerator een airbagkap rond hoofd en nek op in ongeveer 0,1 seconde.⁶

De eerste commerciële Hövding werd in Zweden in november 2011 uitgebracht en vanaf 2013 in heel Europa uitgerold.¹

Productstatus:

• De oorspronkelijke Hövding 1.0 is al lang uit productie; overgebleven exemplaren zijn ruim voorbij hun aanbevolen gebruiksduur.

2. Hoe het airbagsysteem werkt

Alle Hövding-generaties (1, 2 en 3) volgden dezelfde basisarchitectuur:⁶

• Kraagvormfactor die rond de nek wordt gedragen, dichtgeritst als een zachte, hoge kraag.
• Elektronicamodule met sensoren, microcontroller, batterij, USB-opladen en een mechanische aan/uit-”rits” of draaiknop.
• Inflator vergelijkbaar in principe met auto-airbags, met samengeperst gas om de airbag snel te vullen.
• Event data recorder die ~10 seconden versnellingsmeterdata vóór de uitklapping opslaat om het crashalgoritme te verfijnen.

Belangrijke gebruiksdetails:

• De rijder activeert het systeem door een magnetische of mechanische schakelaar te sluiten (bijv. de kraag dicht te ritsen of een draaiknop te bedienen).
• Eenmaal geactiveerd, monitort het systeem op hoek- en lineaire patronen die consistent zijn met vallen, aangereden worden of van de fiets geslingerd worden.
• Bij triggeren klapt de airbag één keer uit; na uitklapping moet de unit worden vervangen.

Omdat de airbag een groter deel van het hoofd (en een deel van de nek) bedekt dan een typische helm, was Hövdings pitch niet alleen “minder zichtbaar”, maar mogelijk beter beschermend bij bepaalde impacts.⁶

3. Productgeneraties: 1, 2 en 3

3.1 Hövding 1.0 (2011–2015)

De eerste generatie Hövding‑airbag werd in 2011 gelanceerd:

• Werd voornamelijk verkocht in Zweden en andere Europese markten.
• Gecertificeerd onder EU‑regels voor persoonlijke beschermingsmiddelen met een CE‑markering, maar niet met EN 1078‑helmcertificering (daarover hieronder meer).¹³
• In een vroeg stadium pakte een terugroepactie in 2012 een elektronica‑probleem aan, waarna het product in de verkoop bleef.¹

Halverwege de jaren 2010 droegen enkele duizenden gebruikers Hövding 1.0, vooral in Noordse steden en Nederland.

Status: uit productie.

3.2 Hövding 2.0 (2015)

In maart 2015 bracht Hövding versie 2.0 uit:⁷

• Lager gewicht en verbeterd comfort ten opzichte van het eerste model.
• Verfijnde elektronica en een verplaatste USB-poort voor eenvoudiger opladen.
• Bijgewerkt crashdetectie-algoritme op basis van meer incidentdata uit de praktijk.

Onafhankelijke consumententests (bijv. van de Zweedse verzekeraar Folksam) concludeerden dat Hövding 2.0 uitzonderlijk goed presteerde in zowel lineaire als rotatie-impacttests, vaak beter dan conventionele helmen. In rotatietests was de gesimuleerde hersenbelasting tijdens schuine impacts substantieel lager met Hövding dan met veel EPS-helmen.²

Status: uit productie; vervangen door Hövding 3.0.

3.3 Hövding 3 (2019–2023)

Hövding 3.0 werd in september 2019 als derde generatie gelanceerd:⁷

• Universele pasvorm via een draaiknop‑verstelsysteem in plaats van vaste maten.
• Bluetooth‑connectiviteit met een smartphone‑app voor firmware‑updates en batterijmonitoring.
• Mogelijkheid om bij uitklappen automatisch sms‑berichten naar noodcontacten te sturen.

Latere biomechanische studies waarin Hövding 3 werd meegenomen, stelden vast dat de opgeblazen airbag de impactduur aanzienlijk verlengde en piekversnellingen verlaagde in vergelijking met veel traditionele helmen, wat opnieuw wijst op sterke prestaties in gecontroleerde testopstellingen.²

Toch is Hövding 3 het model dat uiteindelijk het middelpunt werd van de terugroepactie en het faillissement in 2023 (zie hieronder).

Status: wordt niet langer geproduceerd of verkocht; onderwerp van regulatoire controverse en faillissementsprocedures.

4. Veiligheidsbewijs: labtests vs. zorgen in de praktijk

4.1 Labprestaties

Verscheidene onafhankelijke studies beoordeelden de beschermende prestaties van Hövding:

• Stanford University (2016): Valtests tot 2 meter toonden aan dat een Hövding-airbag de pieklineaire versnelling substantieel verlaagde in vergelijking met traditionele helmen; in sommige configuraties werden impacts tot zes keer zo sterk gereduceerd in vlak-aambeeldtests.⁷
• Folksam / IRCOBI (2017): Consumententests vonden zeer goede resultaten voor Hövding 2.0, met name in rotatietests; gesimuleerde hersenbelasting was in veel scenario’s significant lager dan bij conventionele helmen.²
• Biomechanische evaluaties (2021–2025): Peer-reviewed werk (bijv. Tse et al. 2021; Tan et al. 2025) rapporteerde dat het ontwerp van Hövding superieure lineaire en vergelijkbare of betere rotatie-energie-demping bood dan EPS-helmen bij specifieke schuine impacts.²

Het algemene patroon over deze studies heen: wanneer hij correct uitklapt in het geteste scenario, kan Hövding zeer goed zijn in het reduceren van hoofdversnellingen.

4.2 Kritiek en beperkingen

Niet iedereen was overtuigd:

• Mismatch met normen: Critici merkten op dat de meeste positieve studies vlakke aambeelden gebruikten, terwijl sommige Europese normen (EN 1078) een stoeprand- of halfrond aambeeld vereisen. Hövding zou volgens berichten de EN 1078-test met stoeprandaambeeld niet hebben doorstaan in ten minste één laboratorium.⁸
• Reikwijdte van normen: Amerikaanse toezichthouders en veiligheidsvoorvechters wezen erop dat de federale norm 16 CFR 1203 in sommige opzichten veeleisender is dan EN 1078, en stelden dat gegevens over complexe, realistische impactgeometrieën (bijv. palen, stoepranden, rails) onvolledig waren.⁸

Kortom: Hövding zag er uitstekend uit in veel labscenario’s, maar er bleven open vragen over specifieke impacttypen en over hoe het in bestaande testkaders moest worden ingepast.

5. Wetgeving, certificering en waarom Hövding in sommige landen “legaal” was en in andere niet

Hövdings relatie met helmplicht en ‑wetgeving was altijd ingewikkeld.

• In Europa was Hövding CE‑gemarkeerd als persoonlijk beschermingsmiddel, wat verkoop mogelijk maakte. Maar het had geen EN 1078‑fietselmcertificering, omdat het geen permanent opgeblazen schaal is en niet op alle vereiste condities op dezelfde manier kan worden getest.³⁵
• In Australië, waar wetten specifiek EN 1078‑gecertificeerde helmen vereisen, diende Hövding bewijs in bij een parlementair onderzoek met het argument dat dit nieuwe technologieën die mogelijk veiliger zijn uitsluit, en vroeg om een bredere definitie van toegestane “fietshoofdbescherming”.³
• In de Verenigde Staten verzocht een petitie in 2019 de U.S. Consumer Product Safety Commission om Hövding vrij te stellen van de verplichte fietselmnorm (16 CFR 1203) of een nieuwe categorie voor opblaasbare hoofdbescherming te creëren. CPSC‑staf en externe commentatoren (waaronder helmet.org) uitten zorgen over de onvolledige testdekking en de praktische moeilijkheid om een opblaasbaar systeem te certificeren; Hövding verkreeg nooit een Amerikaanse certificering en werd niet legaal verkocht als een conforme fietselm in staten die CPSC‑gecertificeerde helmen vereisen.³⁸

Samengevat:

• Europa: legaal te verkopen, maar soms in een grijze zone in jurisdicties met helmplicht.
• Australië, VS: in het algemeen niet geaccepteerd als legaal alternatief waar specifieke helmnormen in de wet zijn vastgelegd.

6. Scheuren in het verhaal: niet-uitklappen en onderzoeken

Ondanks de sterke labresultaten waren er meldingen uit de praktijk van niet-uitklappen bij ongevallen. Zweedse media en rechtszaken documenteerden verschillende incidenten waarbij rijders hoofdletsel opliepen en stelden dat hun Hövding niet was opgeblazen.⁴

Een onderzoeksprogramma op de Zweedse televisie (Uppdrag granskning) berichtte over deze falingen en suggereerde dat Hövding op de hoogte was van een fabricage- of ontwerpprobleem met betrekking tot het activeringsmechanisme, maar getroffen units niet tijdig had teruggeroepen. Die berichtgeving hielp een regulatoire reactie van de Zweedse Consumentenautoriteit (Konsumentverket) in 2023 op gang te brengen.⁴

Voor een airbagsysteem dat de eerste keer moet werken of helemaal niet, is zelfs een bescheiden faalpercentage een ernstig reputatie- en regulatoir probleem.

7. Verkoopverbod 2023, terugroepactie en faillissement

De tijdlijn eind 2023 is cruciaal:⁴

• 1 november 2023: De Zweedse Consumentenautoriteit legde een tijdelijke verkoopstop op voor Hövding 3.0 in Zweden, onder verwijzing naar veiligheidszorgen en mogelijke fabricagefouten die de uitklapping konden verhinderen.
• 15 december 2023: De autoriteit kondigde een verplichte terugroepactie en permanent verkoopverbod voor Hövding 3.0 in Zweden aan.
• 21 december 2023: Hövding Sverige AB vroeg faillissement aan.
• 22 december 2023: Een bestuursrechtbank schorste de terugroepactie en het verkoopverbod, maar tegen die tijd achtte het bestuur de veiligheidsreputatie van het merk onherstelbaar beschadigd en zette het faillissement toch door.⁴

Berichtgeving van Bloomberg, helmet.org en fietsmagazines wijst allemaal in dezelfde richting: regulatoire actie + slechte publiciteit + productonzekerheid = geen levensvatbaar toekomstpad voor Hövding als onafhankelijk bedrijf.⁴⁹

Eind december 2023 was Hövding Sverige AB feitelijk ter ziele.

8. Nasleep en heropleving: Hövding onder iSi Group

Het verhaal eindigde niet met het faillissement.

• In 2024–2025 analyseerden artikelen en video’s “wat er misging” met Hövding, waarbij labtestsuccessen werden afgewogen tegen juridische, regulatoire en betrouwbaarheidsproblemen.³⁹
• In 2025 verwierf de Oostenrijkse airbagleverancier iSi Group (bekend van auto- en industriële gassystemen) het Hövding-merk en de patenten. De nieuwe entiteit, iSi Wearable Safety GmbH, is nu gevestigd in Wenen.⁵
• De nieuwe officiële website vermeldt dat “Hövding 4” in ontwikkeling is als een volledig herontworpen airbag voor fietsers, met veiligheidsnormen en -processen die zijn overgenomen uit de auto-industrie. Het wordt gepresenteerd als een nieuw begin in plaats van een kleine update.⁵

Volgens publiek beschikbare informatie eind 2025:

• Hövding 1, 2 en 3 worden niet langer geproduceerd of verkocht.
• Er is momenteel geen verkrijgbare Hövding-airbaghelm op de retailmarkt.
• Hövding 4 is gepland voor medio 2026, maar details (waaronder certificeringstraject, doelmarkten en ontwerpwijzigingen) zijn nog in ontwikkeling.⁵

9. Samenvatting van wat er wel en niet beschikbaar is (stand dec 2025)

Wie vandaag een oudere Hövding bezit, heeft feitelijk een verweesd legacy-product: de oorspronkelijke fabrikant bestaat niet meer, en toezichthouders in ten minste één kernmarkt (Zweden) hebben formeel vraagtekens gezet bij de veiligheid van Hövding 3. Elk toekomstig vertrouwen in de technologie zal in hoge mate afhangen van hoe Hövding 4 wordt ontworpen, getest en gecertificeerd onder de nieuwe eigenaar.

Referenties